En we zijn weer thuis!

De ochtend van de laatste dag in Lenggries brengen degenen die dat willen door met een uitstapje naar het negen kilometer verderop gelegen Bad Tölz, wandelen in het bos of rusten wat uit van de inspanningen van deze week.

Bad Tölz is bekend van de geneeskrachtige jodiumbaden. Wij houden het vooral bij het bekijken van de oude stad door het beklimmen van de Marktstraat vanaf de rivier de Isar. Aan beide kanten van de straat staan grote gebouwen met mooie muurschilderingen, soms uit de 18e eeuw.

Lenggries en de Bayerische Alpen

Lenggries en de Bayerische Alpen

Na de vijf concerten van deze week is er nu tijd voor ontspanning en ’s middags heeft de reiscommissie een feestmiddag georganiseerd in de grote zaal tegenover het hotel. Het is duidelijk dat de stemmen niet meer gespaard hoeven te worden voor hoge en lage klanken en dolce zingen: voor degenen die voor de eerste keer een koorreis meemaken is het een openbaring dat het Ettens Mannenkoor niet alleen goed kan zingen, maar ook andere kwaliteiten kent. Diverse en zeer gevariëerde stukjes worden opgevoerd, vaak begeleid met zang natuurlijk, mooi verkleed en gevuld met fijnzinnige humor. Het is goed dat de zaal apart van het hotel staat, want in de richting van het avondeten, dat een uur wordt uitgesteld, lijken de decibellen toe te nemen.

Het EMK zingt voor personeel hotel

Het EMK zingt voor personeel hotel

De bussen staan klaar

De bussen staan klaar

De volgende morgen vertrekken we om 9.00 uur precies met de twee dubbeldeksbussen met aanhanger. De hele reis is het prachtig weer en we komen door hele mooie landschappen: eerst nog even een stukje Beierse Alpen. Achter ons kunnen we de Zugspitze zien, met bijna 3000 meter de hoogste berg van Duitsland. We passeerden München en Nürnberg en na bijna 4 uur rijden stoppen we voor het eerst om 12.45 bij een hele mooie raststätte boven Würzburg: de hele stad met talrijke kerken en een grote burcht op een berg ligt aan onze voeten.

Tussenstop-op-Parkplatz-we-zingen-voor-de-jarige-Theo-Pastoor.

Tussenstop-op-Parkplatz-we-zingen-voor-de-jarige-Theo-Pastoor.

We zingen hier nog even voor koorlid Theo Pastoor die vandaag 80 jaar geworden is. Zijn zoon Ronald belt eerst op naar Etten, laat zijn zusje de telefoon op de speaker zetten en dan zingen wij twee liederen. Er komt applaus terug uit Etten zegt Ronald. Voor het eerst in 60 jaar is zijn vader niet met een koorreis mee (hij heeft onder andere in 1958 gezongen in de Brahmszaal van de Musikverein in Wenen). Bij Frankfurt komen we langs het vliegveld en zien de ICE onder het Hilton doorgaan. De volgende stop is in Hünxe na weer vier uur rijden, we zijn dan het Ruhrgebied al door en drie kwartier van huis. Er komen twee nieuwe chauffeurs voor het laatste stuk en de twee “oude” chauffeurs gaan met het bedrijfsautootje waar de twee “nieuwe” mee gekomen zijn weer verder naar huis. Om 19.45 zijn we in Etten na deze zeer voorspoedige reis, ruim een uur eerder dan gepland.

 

Weer terug in Etten

Weer terug in Etten

Weer terug in Etten

Weer terug in Etten

We kunnen terugkijken op een zeer succesvolle week met mooie concerten!

 

Concert in München met het Tölzer Männerchor

Na het ontbijt rijden we met de bus naar München. We komen langs de Allianz Arena, thuishonk van Bayern München. Het is duidelijk dan het seizoen voorbij is, want als we er aanleggen blijkt dat de hele grasmat verdwenen is (per vierkante meter verkocht?). Het is vandaag Hemelvaartsdag en in de dorpen waar we doorheen kwamen waren de winkels geopend als op zondag, dicht dus, behalve de bakkers. Hier in de Arena is in ieder geval de fanshop, lijkend op een kledingwinkel, open.

Stadion Bayern Munchen

Stadion Bayern Munchen

We rijden door naar de binnenstad en ook daar zijn alle winkels dicht. Er lopen veel mensen op straat te flaneren. Het blijkt vaderdag te zijn: vaders mogen kennelijk met elkaar op stap en onder andere in en voor de Augustiner Bräu en het Hofbräuhaus, (met op de begane grond plek voor wel duizend mensen, die er op dit moment ook allemaal zijn) zien we veel groepen mannen zitten en lopen met een liter bier dichtbij en vaak in traditionele kledij (lederhose onder andere). In het Hofbräuhaus wordt net Tulpen uit Amsterdam gespeeld als we er doorheen lopen.

In de loop van de middag gaan we naar de St. Helenakerk om ons klaar te maken voor het concert van 17.00 uur met het Tölzer Männerchor. Het koor moet zich onder andere instellen op de grote galm van deze mooie moderne kerk. “Een grote galmbak, met een grotere galm dan de Stephansdom en de Peterskirche in Wenen samen,” zegt Nick Moritz de dirigent bij het inzingen. Dit betekent onder andere dat een aantal “snelle nummers” geschrapt worden omdat de galm deze snelheid niet kan bijhouden. Tijdens het inzingen blijkt er ook een voordeel te zijn: heel zacht zingend kan het publiek de klank zonder versterking toch nog goed horen.

St. Helena kirche

St. Helena kirche

Het Tölzer Männerchor zingt eerst. Het is duidelijk dat deze getalenteerde jongemannen een fantastische scholing hebben gehad en nog steeds krijgen, zie het verslag van het concert van 28 mei in het Kurhaus van Bad Tölz. De 17 zangers zingen krachtig en met veel overtuiging en worden beloond met een ovationeel applaus.

Tölzer Mannenkoor

Tölzer Mannenkoor

Daarna zingt het Ettens Mannenkoor, vandaag dus vooral de meer gedragen werken. Er wordt zowel fluisterstil als met vol volume gezongen, zowel lieflijk als overdonderend. Het publiek is enthousiast en ook het Ettens Mannenkoor wordt beloond met een gul applaus.

St. Helenakirche

St. Helenakirche

Daarna volgen nog drie gezamenlijke liederen, waarbij de jongemannen van het Tölzer Männerchor tussen de gemiddeld iets oudere leden van het Ettens Mannenkoor komen staan. Omdat zij twee van deze drie liederen nog nooit gezien of gehoord hebben krijgen ze ieder direct een map met tekst en muziek aangereikt. Ook hier blijkt de gedegen scholing: ze zingen direct met het juiste volume en de juiste intonatie mee. De dirigent glimlacht regelmatig: hij lijkt verheugd over de kwalitatief goede zang en zal waarschijnlijk bij de fortissimo’s nog nooit zo’n groot volume op zich af hebben horen komen! De galm in de kerk helpt mee om het applaus na afloop echt overdonderend te laten zijn.We bedanken de jongemannen van het Tölzer Männerchor (en zij bedanken heel beleefd het Ettens Mannenkoor) en nodigen hen uit voor een tegenbezoek aan Etten!

Heel voldaan na deze lange dag rijden we terug naar ons thuishonk Lenggries.

Niks Almeloos knapen koor

Niks Almeloos knapen koor

Ettens Mannenkoor overtuigt In Kurhaus Tölz

MÜNCHEN – Bad Tölz is vlakbij München een geliefd kuuroord en er zingt een wereldberoemd jongenskoor, de Tölzer Knaben. Woensdagavond was het Ettens Mannenkoor bij het Tölzer koor te gast. In het Kurhaus van Tölz werd voor een uitverkochte zaal een gezamenlijk concert gegeven. Het publiek reageerde enthousiast, vooral op de beide nummers die de koren tot slot gezamenlijk ten gehore brachten. ‘Oh, when the Saints’ leverde een staande ovatie en gejuich om meer op.

Het Tölzer Knabenchor is een professioneel instituut met een eigen opleiding waar de jongens intern worden klaargestoomd voor een mooie carrière in de muziek. Met een onwaarschijnlijke trefzekerheid brachten de jonge mannenstemmen traditioneel Duits liedgoed ten gehore. Het uit Nederland meegereisde publiek was diep onder de indruk van dit prachtige koor. Van een kleine groep van nog geen twintig zangers had men niet zoveel volume en klankzuiverheid verwacht.

Het Duitse publiek reageerde net zo positief verrast op de zang van  het 85 man sterke koor uit Etten. Het EMK had op haar concertreis al eerder succes geboekt bij optredens in Wenen. In de Stephansdom en de concertzaal van Schloss Schönbrunn hadden de Keerls uut Etten in totaal duizend bezoekers fraaie zang laten horen. Ook in Bad Tölz wist men het publiek te overtuigen.  Het EMK gaf nieuw elan aan de traditie van de mannenzang. Met een aanstekelijk programma vol energieke nummers en sonore klanken werden de luisteraars ingepakt.

In de fraaie zaal van Kurhaus Tölz kwamen niet alleen de vlottere nummers van het EMK volledig tot hun recht.  Ook gedragen werken bloeiden er op en solisten wisten in beladen muziek het publiek te ontroeren. Bij het Tölzer Knabenchor reageerde men eveneens enthousiast. Bij dit beroemde gezelschap werd zelfs al gesproken over de mogelijkheid van een tegenbezoek aan Etten.

Het koor uit Etten geniet intussen met volle teugen van alle aandacht in een concertreis waarin de muziek voorop staat. Men heeft nog een concert in München te gaan voor de reis terug naar Nederland weer wordt aangevangen.

Reisdag regendag!

Op dinsdag 27 mei verhuist het koor van Klosterneuburg naar Lengries. In Wenen hebben we een paar fantastische dagen gehad: mooie concerten, een relaxte stad met een autovrije binnenstad en steeds prachtig weer. We nemen muzikaal afscheid van het strakke parkhotel en haar personeel.

Parkhotel Klosterneuburg

Parkhotel Klosterneuburg

De start is vandaag goed wat het weer betreft, maar zodra de iets hogere heuvels worden bereikt richting Salzburg slaat het weer om en begint het op een gegeven moment te regenen.

Salzburg

Salzburg

Dit doet het ook in onze tussenstop Salzburg, de stad van Mozart en vele anderen. Dit weerhoudt velen er niet van om de vrolijke noot te blijven zien (onder andere door een paraplu te kopen met muziekopdruk!) en het geboortehuis van Mozart, de dom, een kerkhof of een andere bezienswaardigheid te bekijken. Na deze tussenstop van een paar uur arriveren we in de vroege avond bij het sfeervolle en bij de streek passende hotel Arabella Brauneck in Lenggries, een (wintersport)plaatsje 60 km ten zuiden van München, het thuishonk voor de komende dagen.

 

I am from Chicago, congratulations!

Na op zondag 25 mei een formidabel concert verzorgd te hebben in de Orangerie van Schloss Schönbrunn, tezamen met de Wiener Männergesang-Verein  (WMGV), staan vandaag de beide kerkconcerten in Wenen op het programma. In de bus neemt Gonny even het programma door, terwijl Koos ons de plattegrond van Wenen overhandigt. We rijden met René van de Betuwe-express langs de Donau naar de Heldenplatz. Met de tas van het Damespromotieteam lopen de mannen naar de Stephaniezaal om in te zingen. Wenen ademt muziek, we passeren het Steinway-house en zien ook de talrijke aankondigingen van de Wiener Mozart concerten. Bij de Burgtor en de Neue Burg zien we plotseling Armanda zwaaiend en lachend passeren in een stoet met kinderen, gelach alom. De sfeer is goed! Met een “grüss Gott” worden we opgevangen door de heer Mandl van de 171 jarige WMGV. Kort spreek ik hem, waarbij hij mij vertelt dat de latere beroemde componist Bruckner in 1850 solliciteerde naar de functie van dirigent van het koor, maar werd afgewezen. Ook werd de Schöne blaue Donau van Johan Strauss junior in opdracht van de WMGV door hem gecomponeerd.

Petrus kirche

Petrus kirche

De Stephansdom is goed gevuld met toeristen van allerlei pluimage. Het EMK begint met het Benedictus en een excellerende Armanda. In het Izje Cheruwimi doen de koorklanken het publiek smelten, de blikken in  de ogen verraden overrompeling. In overleg met de heer Mandl wordt rondom de Stephanzplatz en de Tuchlauben een openluchtoptreden verzorgd. De hoge gebouwen absorberen de klanken en geven een verrassend effect. In de Jungferngasse proberen we de Duitse versie van de Keerls uut Etten. Daarna verdwijnen we in de crypte van de Peterskirche. Tijdens het magistrale orgelgeluid stellen we ons op in deze kleine kopie van de Sint Pieter. De ronde vorm van deze kathedraal is een unieke ervaring voor zangers en publiek. De klanken in Dobra Noc sterven in schoonheid, “ruh in Frieden zwischen Blumen, ruhe sanft in stiller Nacht”. Het publiek is in extase en begint spontaan te applaudisseren.

Iemand schiet onze dirigent Nick Moritz aan en zegt: “I am from Chicago and very impressed, congratulations!”

Petrus Kirche

Petrus Kirche

Straatconcert

Straatconcert

Ettens Mannenkoor schittert in paleis Sissi

Na het ontbijt vertrekken de bussen naar Wenen. We rijden door de stad naar het slot Schönbrunn. We lopen eerst naar de achterkant van het gebouw, waar we op de trappen van het slot een groepsfoto maken. Daarna lopen we op eigen gelegenheid door het slotpark. Het is heel mooi weer en grote groepen Weners en toeristen brengen (een deel van) de zondag door in het park. Het is een indrukwekkend groot park met diverse gebouwen en stak uiteindelijk Versailles naar de kroon. Om 13.00 uur gaan we inzingen in de Orangerie in slot Schönbrunn waar we samen gaan zingen met het eerbiedwaardige Wiener Männergesang-Verein. Wolfgang Amadeus Mozart gaf er ooit concerten en André Rieu liet voor zijn tournees het slot als decor nabouwen. Het koor uit Etten schittert in eigentijds repertoire dat door het publiek met enthousiasme wordt begroet. De Weense zangers verdedigen met verve vertrouwde mannenkoorwerken van componisten als Robert Stolz en Johann Strauss.

De Wiener Männergesangverein is één van de bekendste en oudste mannenkoren in de wereld. Het koor werd opgericht in 1843 en zong meermalen voor de Oostenrijkse keizer, Johann Strauss droeg meerdere werken aan het gezelschap op. Concertreizen naar Duitsland en China bewijzen dat het koor nog steeds in trek is. Met hoogtepunten uit de rijke historie van de Weners wordt het publiek zondagmiddag onderhouden. Bekende hits als An der schönen blauen Donau, het Jägerchor uit de Freischütz en uiteraard Wien, du Stadt meiner Träume werden met het juiste gevoel voor stijl vertolkt.

De historie van het Ettens Mannenkoor is zeventig jaar korter en in het repertoire veel minder aanwezig. Het bekendste mannenkoor uit de Achterhoek presenteert zich energiek in meer eigentijds repertoire. Nummers als Can You feel the Love Tonight van Elton John, Who wants to live forever van Queen en Here’s to the Heroes van de Ten Tenors worden in speciaal voor het koor geschreven bewerkingen gezongen. Emotie, humor en dynamiek zijn hoorbaar aanwezig. De tachtig ‘keerls uut Etten’ krijgen het publiek op de banken met spetterende weergaven van nummers als Oh, when the saints en What shall we do with the drunken sailor.

Het Ettens Mannenkoor zong dus hoofdzakelijk in het Engels. Alleen in het hoog romantische Johannisnacht liet men de Duitse taal horen. “Speciaal voor deze reis hadden we meer Duitse nummers in studie genomen”, vertelt dirigent Nick Moritz hierover. “Als reactie op ons eerste programmavoorstel kregen we echter van onze gastheren te horen dat we echt meer Engels moesten zingen. Het Duitse repertoire kennen ze zelf wel, van ons wilden ze juist nieuwe ideeën over het repertoire opdoen. Daar hebben we graag gehoor aan gegeven.”

Na dit spetterende en met ruim 500 mensen al weken van tevoren uitverkochte concert rijden we ’s avonds met Nederlandstalige gidsen  door een sprookjesachtig verlicht Wenen. We parkeren op de Heldenplatz en lopen door de triomfboog het Hofburgcomplex binnen, ruim 600 jaar de zetel van het Oostenrijkse keizerrijk, dus onder andere van keizer Frans Jozef (1848-1916) en zijn vrouw Elizabeth, beter bekend als Sissi. Gedurende drie kwartier lopen we door het hele complex en een deel van de stad, om daarna na deze lange dag heel voldaan naar het hotel terug te keren.

Ettens Mannenkoor op reis

Kwart over vier; de wekker loopt af, eerste reactie: wat is hier aan de hand, volgende gedachte: wie haalt het in zijn hoofd zo vroeg voor je plezier met een concertreis naar Wenen te gaan. Maar langzaamaan wordt je toch wat beter wakker en begin je er toch wel zin in te krijgen. Aankleden, ontbijten, koffers in de auto en naar Etten.  Dan tot de ontdekking komen dat je lang niet de eerste bent. Hoe vroeg waren die anderen dan al wel er uit ?Om half zes staat de hele groep van 170 personen plus de wegbrengers op de bussen te wachten. De eerste bus is redelijk op tijd en wordt tot bus 1 gedoopt. Gelukkig zit er een aanhanger achter met stangen voor de kledinghoezen.

Ettens Mannenkoor by Schloss Schönbrunn

Ettens Mannenkoor by Schloss Schönbrunn

 

De koffers passen  net niet allemaal in de bus, maar gelukkig kunnen er nog wat in de aanhanger gestouwd worden en kan alles mee. De tweede bus komt pas tegen zessen opdagen, een half uur te laat. Nu kan ook deze groep inladen en kunnen we uiteindelijk tegen half zeven gaan rijden. De stemming zit er al meteen goed in. De DVD van de expositie in de molen wordt gedraaid alsmede een aantal concert DVD’-s.  De stops onderweg duren natuurlijk met zo’n grote groep best wel lang. Tegen 18.00 uur passeren we de Oostenrijkse grens en gaan we verder op weg naar Wenen. Gelukkig blijkt de reis verder vlot te verlopen en zijn we omstreeks 21.15 uur bij het hotel in Klosterneuburg.  De verdeling van de kamers/kamerpassen loopt vlotjes en binnen een uur heeft iedereen zijn kamer kunnen inspecteren. Het hotel is eigenlijk gespecialiseerd op doortrekkers die maar 1 nacht blijven slapen  en kasten om de kleren op te bergen zijn er niet. Maar er zijn genoeg kleerhangers waar we alle spullen aan op kunnen hangen en is het dus eigenlijk geen probleem. De stemming is opperbest, zeker na het eerste biertje. Toch wordt het na zo’n lange dag niet erg laat en zoekt iedereen zijn bedje op en is het om 01.00 uur weer rustig in het hotel. De concertreis kan beginnen.